herb gminy Smętowo Graniczne, 
    projektu p. Macieja Boryło,
nauczyciela plastyki ze Smętowa

Z kart historii kościoła
pod wezwaniem

Najświętszy Sakrament
w monstrancji kościoła parafialnego

Ciała i Krwi Pańskiej

w parafii Smętowo




100-a rocznica urodzin śp. ks. radcy Pawła Szynwelskiego, pierwszego proboszcza parafii smętowskiej

*****

100 lat smętowskiej świątyni i plebanii

*****

Peregrynacja obrazu Jezusa Miłosiernego w parafii smętowskiej w dniu 13 maja 2004 roku

*****

24 rocznica święceń kapłańskich ks. radcy Zdzisława Osińskiego, proboszcza parafii smętowskiej



] ]
kościół parafialny w Smętowie pod wezwaniem Ciała i Krwi Pańskiej - widok od ulicy Kolejowej
kościół parafialny w Smętowie pod wezwaniem Ciała i Krwi Pańskiej - widok od ulicy Kolejowej
widok na kościól parafialny w Smętowie ze skrzyżowania ulic Starogardzkiej i Kolejowej
kościół parafialny w Smętowie, pod wezwaniem Ciała i Krwi Pańskiej - widok od strony ulicy Starogardzkiej - elewacja wejściowa
kościół parafialny w Smętowie pod wezwaniem Ciała i Krwi Pańskiej - widok od strony ulicy Starogardzkiej
widok na kościół parafialny i plebanię (po lewej stronie) w Smętowie, od ulicy Starogardzkiej
widok na kościól parafialny w Smętowie (widoczna po stronie lewej zakrystia) i plebanię  od strony parkingu przykościelnego
parking przy kościele parafialnym w Smętowie, - widok od strony prawej kościoła
kostnica przy kościele parafialnym w Smętowie
parking przykościelny, po lewej stronie wigoczna Grota ku czci Matki Boskiej, po prawej stronie widoczna kostnica
Grota ku czci Matki Boskiej
płyta nagrobna
dom katechetyczny przy kościele parafialnym w Smętowie
kościół parafialny w Smętowie, pod wezwaniem Ciała i Krwi Pańskiej  i plebania (po prawej stronie)- widok od strony parkingu przykościelnego - elewacja ogrodowa
kościół parafialny w Smętowie, pod wezwaniem Ciała i Krwi Pańskiej - widok od strony parkingu przykościelnego - elewacja ogrodowa
kościół parafialny w Smętowie, pod wezwaniem Ciała i Krwi Pańskiej  i plebania (po prawej stronie)- widok od strony parkingu przykościelnego - elewacja ogrodowa
kościół parafialny w Smętowie, pod wezwaniem Ciała i Krwi Pańskiej  i grota Matki Boskiej - widok od strony parkingu przykościelnego - elewacja ogrodowa
kościół parafialny w Smętowie, pod wezwaniem Ciała i Krwi Pańskiej - widok od strony parkingu przykościelnego - elewacja ogrodowa - widoczna zakrystia i prezbiterium
wieża - dzwonnica (25 m wysokości) kościoła parafialnego - widok od strony plebanii
plebania przy kościele parafialnym - widok od strony parkingu przykościelnego - elewacja boczna
kościół parafialny w Smętowie pod wezwaniem Ciała i Krwi Pańskiej - widczne prezbiterium z ołtarzem głównym
witraż w ścianie prezbiterium (nad ołtarzem głównym) kościoła parafialnego w Smętowie
witraż w ścianie prezbiterium kościoła parafialnego w Smętowie
witraż w prezbiterium
ołtarz główny
ambona
chrzcielnica
płaskorzeźba: chrzest Pana Jezusa w Jordanie, wykonana przez śp. Alfonsa Paschilke, rzeźbiarza ludowego ze Smętowa
tablica pamiątkowa fundatora płaskorzeźby nad chrzcielnicą
archanioł z lewej strony ołtarza bocznego , z lewej strony prezbiterium
archanioł z prawej strony figuru Pana Jezusa, w ołtarzu bocznym, z lewej strony prezbiterium
ołtarz boczny, z lewej strony prezbiterium, figura Pana Jezusa
ołtarz boczny, z lewej strony prezbiterium
ołtarz boczny, z lewej strony prezbiterium
ołtarz św. Antoniego w nawie bocznej
figura św. Antoniego w óltarzu w nawie bocznej, wykonana przez Alfonsa Paschilke
figury dzieci w ołtarzu św. Antoniego
figury dzieci w ołtarzu św. Antoniego
tablica pamiątkowa poświęcona pamięci pierwszego proboszcza parafii smętowskiej - ks. radcy Pawłowi Szynwelskiemu
chór i organy nad nawą boczną w kościele
obraz Matki Boskiej Nieustającej Pomocy w ołtarzu w nawie bocznej
feretron z obrazem Jezusa Miłosiernego
feretron z obrazem Matki Boskiej Częstochowskiej
feretron z obrazem ojca Maksymiliana Kolbe
obraz św. Teresy w kruchcie kościelnej
widok na chór nad wejściem głównym do kościoła, w nawie głównej
witraż nad chórem w nawie głównej kościoła, od strony wejścia głównego
fragment Drogi Krzyżowej w kościele - stacje IV, V, VI
witraż nad wejściem głównym do kościoła, od strony chóru
wnętrze zakrystii
okna w zakrystii



67 lat istnienia wspólnoty parafialnej w Smętowie, to okres może i niedługi, ale bogaty w wydarzenia, które tutaj zachodziły.

Przed utworzeniem parafii w Smętowie, wierni Smętowa, Czerwińska, Kulmagi i Luchowa należeli do parafii Pieniążkowo, oddalonej od 5 do 12 km, w zależności od miejsca zamieszkania.

Kopytkowo-wieś, część Smętowa oraz Smętówko, należały do parafii Lalkowy. Biorąc pod uwagę stan ówczesnych dróg, starsi i dzieci mieli poważne kłopoty z dotarciem do kościoła. Stopniowy, ale ciągły rozwój wsi Smętowo i Czerwińsk, spowodował wszczęcie starań o utworzenie samodzielnej parafii smętowskiej. Staraniom tym przewodniczył ówczesny kierownik Szkoły Podstawowej w Czerwińsku, pan Jan Kosznicki.

Z prośbą, o utworzenie samodzielnej parafii zwrócono się do ówczesnego Ordynariusza Diecezji Chełmińskiej ks. Biskupa Stanisława Okoniewskiego. Ks. Biskup rozpatrzył prośbę mieszkańców, uznał przedstawione w niej argumenty za zasadne i przychylił się do prośby. Wydał dekret powołujący do życia parafię Smętowo, z siedzibą w Czerwińsku, z dniem 1 kwietnia 1937 roku. W skład nowopowstałej parafii wchodziły: Czerwińsk, Smarżewo, Kulmaga, Dębowo (nadleśnictwo) i Luchowo - wydzielone z parafii Pieniążkowo; całe Smętowo, dworzec i dawniejszy folwark Smętowo - wydzielone z parafii Lalkowy; Pólnocna część dzisiejszego Bobrowca, którego granicą jest droga do Lipiej Góry - wydzielone z parafii Kościelna Jania; ponadto Wyręby Wielkie - przyłączone do parafii Smętowo w 1938 roku i trzy gospodarstwa ze Smętówka - Władysława Piotrowskiego, Władysława Kirszenstein i Antoniego Górala, dniem 30 stycznia 1939 roku, wyłączone z parafii Lalkowy.. Dekretem ks. Biskupa, do zorganizowania tej parafii, został powołany ks. Paweł Szynwelski z parafii Pieniążkowo. Załatwiono jednocześnie sprawę działki pod budowę obiektów sakralnych i cmentarz parafialny. Do czasu pobudowania plebanii, ks. Paweł Szynwelski miał rezydować w Pieniążkowie.

Wierni, z zapałem i energią, pod przewodnictwem swego duszpasterza, zabrali się do pracy. Budowano jednocześnie plebanię i kaplicę, która miała być tymczasową świątynią. Po wybudowaniu kościoła, kaplica miała służyć jako salka parafialna. Budynek kaplicy przetrwał do dzisiaj i w chwili obecnej mieści się w nim remiza OSP w Smętowie. Projekt nowego kościoła i plebanii został opracowany i zatwierdzony przez ks. Biskupa Stanisława Okoniewskiego. Rozpoczęto gromadzenie materiałów budowlanych. Zakupiono wapno i zadołowano je na przyszłym placy budowy kościoła. Obecnie na planowanym terenie budowy kościoła wznosi się budynek Publicznej Szkoły Podstawowej, Przedszkola i Publicznego Gimnazjum w Smętowie. Nadchodził rok 1939, a wraz z nim okres II wojny światowej.

Wybuch, we wrześniu 1939 roku, II wojny światowej przerwał zaplanowane prace nad budową kościoła. Ks. Paweł Szynwelski nadal prowadził pracę duszpasterską. Mieszkał w plebanii, która została wybudowana obok kaplicy.
W 1939 roku został zamordowany przez hitlerowców kierownik Szkoły Podstawowej w Czerwińsku - Jan Kosznicki.
Okrucieństwo okupanta dotknęło także ks. Pawła Szynwelskiego.

Ksiądz Paweł Szynwelski urodził się 28 czerwca 1904 roku, w Łęgu. Święcenia Kapłańskie otrzymał 19 grudnia 1931 roku w Pelplinie. Jako wikariusz pracował kolejno: w Kościerzynie, w Mrocznie, w Grudziądzu i w Pieniążkowie. Od 1 kwietnia 1937 roku, ks. Paweł Szynwelski był administratorem nowo powołanej parafii smętowskiej. W dniu 17 stycznia 1941 roku został aresztowany przez gestapo za "podtrzymywanie ducha polskiego wśród Polaków" - jak podano w uzasadnieniu.
Po aresztowaniu przebywał kolejno:
od 17 stycznia 1941 do 20 marca 1941 w więzieniu w Swieciu,
od 20 marca 1941 do 3 lipca 1941 w gestapo w Bydgoszczy,
a od 3 lipca 1941 do 29 kwietnia 1945, to znaczy do dnia wyzwolenia obozu przez wojska amerykańskie, w obozie koncentracyjnym w Dahau.
Numer obozowy ks. Pawła Szynwelskiego - 26684.
20 września 1945 roku, ks. Paweł Szynwelski powraca do Łęga, do Polski. 25 października 1945 roku Kuria Biskupia przesyła ks. Pawłowi dekret w sprawie objęcia administracji parafii Pieniążkowo i smętowskiej, z rezydowaniem w Pieniążkowie. Z dniem 15 listopada 1947 roku Kuria Biskupia zwalnia ks. Pawła z administrowania parafii Pieniążkowo, bowiem proboszczem parafii Pieniążkowo zostaje ks. Wiktor Lewandowski. Ksiądz Paweł Szynwelski powraca na stałe do Smętowa (Czerwińska).
W dniu 8 grudnia 1946 roku, w przekazanym parafii kościele poewangelickim, odprawiona zostaje pierwsza Msza św., w kościele, który ksiądz Paweł Szynwelski poświęcił i przejął we wladanie wraz z plebanią i przyległościami.

Po aresztowaniu ks. Pawła Szynwelskiego, posługę duszpasterską w parafii smętowskiej sprawowali księża z Pieniążkowa i z Nowego nad Wisłą. I mimo, iż okupant zabronił sporządzania wpisów do ksiąg kościelnych w języku polskim, dokumenty parafialne: księgi chrztów, ślubów i zgonów, potwierdzają, że wpisy wykonywano w języku polskim. Mijały lata okupacji. Życie parafii regulowane było przepisami władz niemieckich, czuwających nad ich przestrzeganiem i heroiczną postawą polskich księży, który robili wszystko, co było możliwe, by przepisy te ominąć, w sposób w miarę bezpieczny, tak dla siebie jak i swoich owczarni.

Po zakończeniu II wojny światowej i ucieczce Niemców z terenów gminy Smętowo, w Smętowie pozostał kościół poewangelicki. Nieduża, ale piękna budowla, z 1904 roku, o smukłej, 25 metrowej wieży, mogący pomieścić około 1000 wiernych. Pozostała również plebania przykościelna, także z 1904 roku. Przestała istnieć potrzeba budowy nowego kościoła, bowiem poewangelicki koścół można było zaadoptować do potrzeb katolików. Po przejęciu we władanie, przez ks. Pawła Szynwelskiego kościoła poewangelickiego wraz z plebanią i przyległościami, dotychczas używane przez parafię budynki w Czerwińsku - kaplicę i plebanię, oraz budynki gospodarcze wraz z gruntami, zostały przejęte przez Skarb Państwa i przekazane Państwowemu Funduszowi Ziemi.

Ksiądz Paweł Szynwelski, jako proboszcz parafii smętowskiej poświęcił kościół poewangelicki i w dniu 8 grudnia 1946 roku odprawił w nim pierwszą Mszę świętą. Rozpoczął się okres urządzania świątyni dla potrzeb Kościoła katolickiego i mimo, iż okres był niełatwy dla Kościoła w Polsce, to praca duszpasterska przebiegała normalnie, a parafia smętowska się powiększała.

Podczas działań wojennych, uległ zniszczeniu most kolejowy na Wiśle, w miejscowości Opalenie, po którym przebiegała linia kolejowa Smętowo - Kwidzyń. Most ten został rozebrany. Części metalowe zostały wywiezione za granicę wschodnią Polski i zniknęły bez śladu. Nie jestem w stanie powiedzieć jak tego dokonał ks. proboszcz Paweł Szynwelski, ale opowiadają parafianie, że część drewnianej konstrukcji mostu została sprowadzona przez ks. proboszcza do Smętowa i z niej wykonano konstrukcję chóru w kościele parafialnym, która trwa do czasów dzisiejszych.

Dekretem Biskupa Chełmińskiego, z dnia 1 marca 1947 roku, do parafii zostaje przyłączona wieś Kopytkowo - bez tak zwanych parceli, wyłączona z parafii Lalkowy. Z dniem 19 lipca 1947 roku, do parafii smętowskiej włączonych zostaje 7 gospodarstw z Bobrowca, wyłączonych z parafii Kościelna Jania.

Najdłużej trwał proces przyłączania do parafii smętowskiej części wsi Smętówko - od torów kolejowych do pałacu.
5 października 1958 roku, 21 gospodarzy ze Smętówka, zwróciło się do Kurii Biskupiej z prośbą o wyłączenie tej części wsi z parafii Lalkowy i przyłączenie jej do parafii smętowskiej. Jako główny powód podawano lepsze skomunikowanie i krótszą odległość do kościoła w Smętowie niż do kościoła w Lalkowach. Prośbę tą, jak i jej motywacją poparł ks. Paweł Szynwelski, "albowiem ludność tej części wsi Smętówko i tak chodziła do kościoła w Smętowie, a dzieci uczęszczały na lekcje religii, w szkołach należących do parafii Smętowo" - pisał ks. Proboszcz.
Sprzeciw w tej sprawie zgłosił ks. proboszcz parafii Lalkowy oraz Urząd Wojewódzki w Gdańsku. Mimo, iż później ograniczono liczbę gospodarstw, które miały być włączone do parafii smętowskiej do trzech (gospodarstwa p. Jana Pyrkowskiego, Szymona Lody i Józefa Wolskiego), decyzja była odmowna. Kuria Biskupia nie wyraziła zgody na rozszerzenie parafii smętowskiej.
Ale nadszedł dzień 19 października 1981 roku, w którym to dniu, Kuria wyraziła zgodę na przyłączenie częśći wsi Smętówko do parafii w Smętowie. 1 września 1993 roku, do parafii smętowskiej włączone zostało gospodarstwo państwa Renaty i Zdzisława Felskich z Ostrowitego, wyłączonych z parafii Pieniążkowo. Proces kształtowania parafii w Smętowie został uformowany.

W roku 1972, kuracjusze Sanatorium Rehabikitacyjnego PKP w Wielkich Wyrębach zwrócili się do Kurii Biskupiej oraz Dyrekcji PKP w Gdańsku, z prośbą o umożliwienie odprawiania Mszy św. w niedziele, dla kuracjuszy, w Sanatorium. W dniu 6 kwietnia 1972 roku, taką zgodę otrzymali, a opiekę duszpasterską powierzono ks. radcy Pawłowi Szynwelskiemu i jego następcom. Z dniem 22 czerwca 1993 roku, dekretem Kurii Biskupiej, opiekę duszpasterską w Sanatorium w Wielkich Wyrębach, przekazano ks. proboszczowi parafii Królów Las.

Pierwszym i najdłużej jak dotąd proboszczem parafii smętowskiej był

ksiądz radca Paweł Szynwelski.

Swoją posługę duszpasterską pełnił bowiem od 1 kwietnia 1937 roku, aż do swej śmierci, to jest do 4 lutego 1983 roku. Ksiądz radca Paweł Szynwelski, w parafii smętowskiej obchodził swoje Jubileusze święceń kapłańskich 25 i 50 - lecia.

W czasie swej wieloletniej pracy duszpasterskiej, ks. radca Paweł Szynwelski nie pozostawał sam. Od marca 1959 roku, w parafii z ks. Proboszczem współpracuje ks. wikariusz Bolesław Lichnerowicz. Ksiądz wikariusz pełni swoją posługę w parafii smętowskiej do końca czerwca 1960 roku.

Kolejnymi wikariuszami w smętowskiej parafii byłi:

1960 - 1965 ks. Alojzy Weltrowski
1965 - 1966 ks. Józef Walenczak
1966 - 1968 ks. Zygfryd Leżański
1968 - 1971 ks. Roman Zieliński
1971 - 1972 ks. Henryk Krenczkowski
1972 - 1973 ks. Kazimierz Benkowski
1973 - 1976 ks. Henryk Szulc
1976 - 1979 ks. Bogdan Śliwa
1979 - 1980 ks. Tadeusz Urban
1980 - 1983 ks. Wiesław Herold

(wszyscy wyżej wymienieni wikariusze rozpoczynali swoją posługę w parafii smętowskiej z dniem 1 lipca, a kończyli z dniem 30 czerwca)

Ksiądz Wiesław Herold, był ostatnim z wikariuszy, współpracujących z ks. radcą Pawłem Szynwelskim.
Po śmierci księdza radcy, ks. Wiesław pozostał w parafii w Smętowie do końca czerwca 1983 roku.

Od marca 1983 roku proboszczem parafii w Smętowie zostaje

ks. Jan Gaszta.

Po odejściu z parafii ks. wikariusza Wiesława Herolda, aż do 1 kwietnia 1987 roku nie było w parafii smętowskiej wikariuszy.
Następnie, od 1 kwietnia 1987 roku, wikariuszem w parafii został ks. Marian Zakrzewski. Z dniem 30 czerwca 1990 roku, ks. Marian odszedł na własną parafię.
Od 1 lipca 1990 roku, do września 1990, obowiązki wikariusza pełnił w parafii ks. Andrzej Kaczmarek, a od września 1990 roku do grudnia 1990 roku, wikariuszem w parafii smętowskiej był ks. Roman Wiglusz.

Z dniem 8 grudnia 1990 roku, dekratem Księdza Ordynariusza, proboszczem parafii w Smętowie zostaje

ks. Zdzisław Osiński

Ksiądz Zdzisław Osiński otrzymał święcenia kapłańskie 25 maja 1980 roku, a do parafii smętowskiej przybył z Pucka. Zanim ks. Zdzisław został wikariuszem w Pucku, pełnił posługę duszpasterską przez 7 lat jako wikariusz w parafii Piaseczno, sąsiadującej z parafią w Smętowie.
Ks. Zdzisław Osiński dobrze znał parafię smętowską, wielokrotnie odwiedzał ks. radcę Pawła Szynwelskiego i niektórych parafian. Z parafianami ze Smętowa, ks. Zdzisław spotykał się także podczas odpustów w Piasecznie. Za swoją pracę duszpasterską, decyzją księdza Biskupa Pelplińskiego, ksiądz Zdzisław Osiński otrzymał tytuł księdza radcy.

Na przestrzeni wielu lat, w parafii w Smętowie, działał chór parafialny, którego dyrygentem był organista, śp. pan Zygryd Piotrowski (1934 - 2004). Pan Zygfryd Piotrowski, za swoją 40-letnią pracę organisty został odznaczony przez księdza Biskupa Jana Bernarda Szlagę, medalem "Zasłużony dla Diecezji Pelplińskiej" oraz "Zasłużony Organista w Diecezji Pelplińskiej". Chór zawsze uświetniał ważne uroczystości kościelne i wiele niedzielnych Mszy św. w parafialnym kościele w Smętowie, pod wezwaniem Ciała i Krwi Pańskiej. Chór pod dyrekcją śp. Zygfryda Piotrowskiego gościnnie występował także w innych parafiach. Warto dodać, że prowadzony był na 4 głosy.

Działalność chóru kontynuował następny organista w kościele parafialnym - pan Stanisław Topolewski.

Oprócz chóru istniało w parafii Katolickie Stowarzyszenie Młodzieży. Nadal istnieje Rycerstwo Niepokalanej, Żywy Różaniec i Parafialny Oddział Akcji Katolickiej, ktory w latach 1998 - 2002 wydawał swój Biuletyn Informacyjny. Doradczym organem księży proboszczów w parafii jest Parafialna Rada Duszpasterska. Rada Parafialna wspomaga księdza Proboszcza w podejmowaniu decyzji w zakresie prac gospodarczych i inwestycyjnych.

W chwili obecnej organistą w kościele parafialnym jest pan Bartłomiej Filc ze Smętowa.

Dzięki owocnym działaniom Proboszcza parafii w Smętowie, ks. radcy Zdzisława Osińskiego, wsparciu Rady Parafialnej, poparciu całej wspólnoty parafialnej, jej wsparciu finansowemu, czy też osobistemu udziałowi parafian w pracach w kościele, w obejściu kościoła i na cmentarzu parafialnym, wykonano wiele prac upiększających zarówno samą świątynię jak i jej otoczenie. Obecnie trwają prace porządkowo-inewstycyjne na cmentarzu parafialnym.


*****


Wszystko co się dzieje, w jakiejkolwiek parafii, bez udziału parafian jest niemożliwe.
Być może każdy z nas ma jeszcze czas na to, by zadać sobie pytanie:
- CO JA ZROBIŁEM DLA MOJEJ PARAFII,
DLA MOJEJ WSPÓLNOTY PARAFIALNEJ,
DLA MOJEGO KOŚCIOŁA?

Jeżeli do kościoła przychodzimy tylko z okazji świąt kościelnych i jesteśmy tylko biernymi obserwatorami tego co dzieje się w naszej parafii, to jaka jest w nas wiara? Jeżeli nie możemy pomóc fizycznie w pracach parafialnych, jeżeli nie stać nas na finansowe wspomaganie parafii, to możemy zrobić zawsze jedno - możemy pomodlić się i w naszych modlitwach polecić Boskiemu Miłosierdziu, pełniących swoją posługę duszpasterską w parafii księży i tych wszystkich którzy w jakikolwiek sposób wspomagają wszystko, co w naszych parafiach się dzieje, co służy chwale Boga i Kościoła.


I pamiętajmy jeszcze o jednym!
Jeżeli kiedykolwiek za coś dziękujemy, to najpierw podziękujmy Panu Bogu, choćby najkrókszą z modlitw, choćby w duchu, a potem dziękujmy ludziom
dziękujmy Bożej Mateczce, a potem ludziom.
Wiara nasza, wiara naszych przodków uczy:
na pierwszym miejscu jest Bóg, potem honor i Ojczyzna!


Opracowano na podstawie artykułów "Z kart historii parafii" napisanych przez śp. Edmunda Bobkowskiego i opublikowanych w Biuletynie Informacyjnym parafialnego oddziału Akcji Katolickiej w Smętowie, w latach 1998 - 1999.



WIELKANOC 2004


Wielkanoc - CHRYSTUS ZMARTWYCHWSTAŁ - ALLELUJA, ALLELUJA! 
 dekoracja tzw Ciemnicy  dekoracja Grobu Pańskiego  dekoracja Grobu Pańskiego  dekoracja Grobu Pańskiego dekoracja Grobu Pańskiego  dekoracja Grobu Pańskiego


dekoracja Grobu Pańskiego dekoracja Grobu Pańskiego - monstrancja z Najświętszym Sakramentem dekoracja Grobu Pańskiego - figura Pana Jezusa ołtarz główny z Paschałem i figurą Pana Jezusa Zmartwychwstałego Msza Święta przy organach Bartek Filc krzyż z figurą Pana Jezusa w nawie głównej przed prezbiterium



opracowanie i zdjęcia:

Andrzej Adam Wosk


kliknij tutaj, by wysłać do mnie maila!